Varlık Felsefesi Nedir?

mervetufan

Öğretmen
24 Ağu 2025
400
0
16
Varlık felsefesi ilk olarak Thales’in varlığın ilkmaddesi (Arkhe) nedir? sorusuyla ortaya çıkmıştır. Varlık felsefesinin konusu varlıktır; yani var olan herşeydir. Bu manasıyla varlığı ikiye ayırabiliriz.

a) Gerçek Varlıklar: İnsan zihninden bağımsız dış dünyada bulunan varlıklardır (Uludağ, ev, masa gibi).Biz onları algılasak da algılamasak da onlar hep vardır. Gerçek varlıklar zamana ve mekâna bağlıdır. Bu yüzden değişirler, yok olurlar ve var olurlar.

b) Düşünsel Varlıklar: İnsan zihnine bağımlı olan yani onun ürünü olan varlıklardır (Kaf dağı, denizkızı, pi sayısı gibi.). Onlar ancak düşüncede var olurlar. Düşünsel varlıklar zaman ve mekân dışıdır, bu nedenle değişmezler, hep kendi kendisiyle aynıdır.

Varlık felsefesi işte bunların oluşturduğu genel varlıkla ilgilenir ve varlık nedir? sorusuna cevap arar. Varlık felsefesi varlığın ilk ilkelerini, özünü, yapısını, türlerini, biçimlerini inceleyen disiplindir.

Bilime Göre Varlık Varlık, hem bilimin hem de felsefenin konusudur. Bilim, varlığın var olup olmadığından kuşku duymaz ve bununla ilgili soru da sormaz; çünkü bilim varlığı her durumda var olarak kabul ederek araştırmalarını yapar. Bilim varlığı deneysel yöntemlerle ele alır. Bilimin konusunu; nesnel olgular ile doğrudan veya dolaylı olarak gözlemlenebilir ve üzerinde deney yapılabilir varlıklar oluşturur. Bilimin varlığa yaklaşımı indirgemeci (karmaşık olayları, olguları, ilişkileri veya yapıları daha basit ilişkilerle, ilkelerle açıklama çabası. Yani çok sayıda etkenin rol aldığı bir sürecin çözümlemesini tek faktöre indirgeyerek yapma) dir. Bilimin asıl sorduğu soru: varlığın nasıl bir şey olduğu? sorusudur. Bunu sorarken de her bilim kendi alanlarıyla sınırlı kalır. Yani bilim varlığı parçacı bir yaklaşımla ele alır.

.Felsefeye Göre VarlıkFelsefe, bilimden farklı olarak varlığın ne olduğusorusu üzerinde durur. Varlıkla ilgili eleştirel veşüpheci bir tavır takınır. Felsefe varlığı akıl yoluylaaçıklamaya çalışır.Felsefe, varlığı incelerken hem olgular dünyasındakihem de düşünsel alandaki varlığı kendine konuedinir. Felsefenin varlığa yaklaşımı bütüncüldür.Varlık sorusunu soran ve varlığı açıklamak isteyenfelsefeye Ontoloji (Varlık felsefesi) adı verilir.

Metafizik ve Varlık Felsefesi İlişkisi:Metafizik “fizik ötesi” manasına gelir. Metafizikbilimin eksik bıraktığı alanları tamamlar. İlkzamanlarda metafizik ile varlık felsefesi aynı olarakkabul edilmekteydi. Aristoteles, metafiziğinkonusunu “varlığın ilk nedenleri yani temel ilkeleri”olarak belirlemiştir. Klasik metafiziğin konularıTanrı, ruh, evren ve bunlara ait sorular üzerinedir.Metafizik ve ontoloji konuları bakımından benzerlikgösterirler. Fakat konuların kapsamları bakımındanmetafizik ontolojiden daha kapsamlıdır. Metafizikhem fiziksel evreni hem de fizikötesini (duyusalalanın üstündeki şeyleri: Tanrı, ruh, ölümsüzlük,evren) kendisine konu edinirken, ontoloji sadecefiziksel evreni (gerçek varlıkları) kendisine konuedinir. Bu anlamıyla doğa ve beşeri bilimler, konuları itibariyle daha çok ontoloji ile ilgilidir.

Metafiziğin Varlıkla İlgili Temel Soruları

1-) Varlık nedir? Varlık var mıdır?
2-) Varlığın kökeni nedir?
3-) Evrende düzen ve amaç var mıdır?
4-) Evren sonlu mu, sonsuz mudur?
5-) Varlık tek midir, çok mudur?
6-) Varlık değişken midir? Durağan mıdır?
7-) Ruh nedir? Ruh ölümsüz müdür?