VALUES AND NORMS – Konu Anlatımı
1.
What Are Values (Değerler)?
Values are shared beliefs about what is good, right, and desirable in a society.
Değerler, bir toplumun neyin doğru, iyi, önemli ve arzu edilir olduğunu düşündüğü temel inançlardır.
Örnekler:
- Honesty (Dürüstlük)
- Respect (Saygı)
- Freedom (Özgürlük)
- Justice (Adalet)
- Responsibility (Sorumluluk)
Özellikleri:
- Soyuttur (doğrudan gözlemlenemez)
- Toplumdan topluma değişebilir
- Zamanla değişebilir (örneğin: eskiden saygı kavramı farklıydı)
- İnsan davranışlarını yönlendirir
2.
What Are Norms (Normlar)?
Norms are rules or expectations that guide behavior in a society based on its values.
Normlar, toplumun değerlerine dayalı olarak bireylerden beklediği davranış kurallarıdır.
Örnekler:
- Trafik kurallarına uymak (Toplumsal düzen için)
- Büyüklerin elini öpmek (Saygı göstergesi)
- Sıraya girmek (Adaletli davranmak için)
Özellikleri:
- Yazılı olabilir (kanunlar gibi) veya yazısız olabilir (gelenekler, görgü kuralları)
- Toplumsal düzeni sağlar
- Uyulmadığında yaptırım olabilir (örnek: dışlanma, ceza)
3.
Fark: Values vs. Norms
| Özellik | Values (Değerler) | Norms (Normlar) |
|---|
| Tanım | Doğru/iyi olan inançlar | Bu inançlara göre şekillenen kurallar |
| Örnek | Adalet, saygı, özgürlük | Sıraya girmek, el kaldırarak konuşmak |
| Soyut/Somut | Soyut | Daha somut ve gözlemlenebilir |
| Amaç | Toplumsal birlik ve yönlendirme | Davranışı düzenleme ve sosyal düzen |
4. 🛠 Türleri:
Norm Türleri:
- Folkways (Görgü kuralları): Toplumun günlük yaşamdaki kuralları (örneğin: selamlaşmak)
- Mores (Töreler): Ahlaki değer taşıyan normlar (örneğin: hırsızlık yapmamak)
- Laws (Yasalar): Devlet tarafından yazılı hale getirilmiş kurallar
- Taboos (Tabular): Kesinlikle yapılmaması gereken davranışlar (örneğin: ensest)
5.
Kültürle İlişkisi
- Değerler ve normlar, bir toplumun kültürünün temel yapı taşlarındandır.
- Her toplumun değerleri farklı olabilir (örneğin: bazı kültürlerde bireycilik, bazılarında toplulukçuluk önemlidir).
6.
İngilizce Konu Özeti
| İngilizce Kavram | Türkçe Karşılığı | Açıklama |
|---|
| Value | Değer | Toplumun önemli gördüğü inanç |
| Norm | Kural/Norm | Değerlere göre belirlenen davranış kuralları |
| Culture | Kültür | Toplumun yaşam tarzı, inançları, değerleri |
| Belief | İnanç | Doğru kabul edilen düşünceler |
| Behavior | Davranış | Normlara göre şekillenir |
Kısa Özet:
- Values = Toplumsal olarak doğru ve önemli kabul edilen fikirler
- Norms = Bu fikirler doğrultusunda bireylerden beklenen davranışlar
- Normlar, değerlerin davranışa yansımasıdır.