türkiye'de ulaşım sistemleri ve gelişimi, coğrafi konum, yer şekilleri, ekonomik gelişmeler ve teknolojik ilerlemelerle doğrudan ilişkilidir. ulaşım; karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu ve boru hatları gibi çeşitli sistemlerle sağlanır. her biri, ülkenin farklı bölgelerinde çeşitli ihtiyaçlara göre gelişmiştir.
karayolu ulaşımı: türkiye’de en yaygın kullanılan ulaşım türüdür. hem yolcu hem de yük taşımacılığı açısından oldukça önemlidir. 1950'lerden sonra karayolu yatırımlarında büyük artış olmuştur. otoyollar, bölünmüş yollar ve şehirlerarası yollar zamanla gelişmiş, kara taşıtlarının yaygınlaşmasıyla birlikte karayolları ağları genişlemiştir. özellikle marmara ve iç anadolu bölgeleri, karayolu ağının en yoğun olduğu yerlerdendir.
demiryolu ulaşımı: osmanlı döneminde başlayan demiryolu çalışmaları cumhuriyetin ilk yıllarında hız kazanmış, özellikle iç bölgeleri limanlara bağlama amacı güdülmüştür. ancak 1950'lerden sonra karayolu yatırımlarının artmasıyla demiryolu gelişimi yavaşlamıştır. son yıllarda yüksek hızlı tren projeleriyle yeniden önem kazanmaktadır. ankara – eskişehir, ankara – konya, ankara – istanbul gibi hatlar bunlara örnektir.
Havayolu ulaşımı: teknolojinin gelişmesi ve havaalanı yatırımlarının artmasıyla birlikte türkiye’de havayolu ulaşımı büyük bir gelişme göstermiştir. 2000'li yıllardan sonra şehirlerdeki havaalanı sayısı artmış, iç ve dış hat uçuşları yaygınlaşmıştır. istanbul havaalanı, türkiye’nin ve avrupa’nın en büyük havaalanlarından biridir.
denizyolu ulaşımı: türkiye üç tarafı denizlerle çevrili bir ülke olmasına rağmen, denizyolu taşımacılığı potansiyeline göre yeterince gelişmemiştir. ancak özellikle marmara denizi çevresinde ve ege bölgesi'nde taşımacılık ve feribot seferleri önemlidir. ayrıca türkiye limanları dış ticarette kritik bir rol oynar. önemli limanlar arasında mersin, izmir, istanbul, ambarlı ve haydarpaşa yer alır.
boru hattı ulaşımı: türkiye, doğu-batı enerji koridoru üzerinde yer aldığı için petrol ve doğal gaz taşımacılığında stratejik bir konuma sahiptir. bakü-tiflis-ceylan ve irak-türkiye boru hattı gibi hatlar sayesinde hem enerji ithalatı hem de enerji transferi sağlanmaktadır.
genel olarak türkiye’de ulaşım sistemleri ekonomik faaliyetlerle paralel gelişmiş, bölgesel kalkınmayı desteklemiş ve şehirleşmenin yönünü belirlemiştir. son yıllarda ulaşım yatırımlarıyla hem iç hem dış bağlantılar güçlenmiş, ulaşım sistemleri daha entegre bir yapıya kavuşmuştur.
karayolu ulaşımı: türkiye’de en yaygın kullanılan ulaşım türüdür. hem yolcu hem de yük taşımacılığı açısından oldukça önemlidir. 1950'lerden sonra karayolu yatırımlarında büyük artış olmuştur. otoyollar, bölünmüş yollar ve şehirlerarası yollar zamanla gelişmiş, kara taşıtlarının yaygınlaşmasıyla birlikte karayolları ağları genişlemiştir. özellikle marmara ve iç anadolu bölgeleri, karayolu ağının en yoğun olduğu yerlerdendir. demiryolu ulaşımı: osmanlı döneminde başlayan demiryolu çalışmaları cumhuriyetin ilk yıllarında hız kazanmış, özellikle iç bölgeleri limanlara bağlama amacı güdülmüştür. ancak 1950'lerden sonra karayolu yatırımlarının artmasıyla demiryolu gelişimi yavaşlamıştır. son yıllarda yüksek hızlı tren projeleriyle yeniden önem kazanmaktadır. ankara – eskişehir, ankara – konya, ankara – istanbul gibi hatlar bunlara örnektir. Havayolu ulaşımı: teknolojinin gelişmesi ve havaalanı yatırımlarının artmasıyla birlikte türkiye’de havayolu ulaşımı büyük bir gelişme göstermiştir. 2000'li yıllardan sonra şehirlerdeki havaalanı sayısı artmış, iç ve dış hat uçuşları yaygınlaşmıştır. istanbul havaalanı, türkiye’nin ve avrupa’nın en büyük havaalanlarından biridir. denizyolu ulaşımı: türkiye üç tarafı denizlerle çevrili bir ülke olmasına rağmen, denizyolu taşımacılığı potansiyeline göre yeterince gelişmemiştir. ancak özellikle marmara denizi çevresinde ve ege bölgesi'nde taşımacılık ve feribot seferleri önemlidir. ayrıca türkiye limanları dış ticarette kritik bir rol oynar. önemli limanlar arasında mersin, izmir, istanbul, ambarlı ve haydarpaşa yer alır. boru hattı ulaşımı: türkiye, doğu-batı enerji koridoru üzerinde yer aldığı için petrol ve doğal gaz taşımacılığında stratejik bir konuma sahiptir. bakü-tiflis-ceylan ve irak-türkiye boru hattı gibi hatlar sayesinde hem enerji ithalatı hem de enerji transferi sağlanmaktadır.genel olarak türkiye’de ulaşım sistemleri ekonomik faaliyetlerle paralel gelişmiş, bölgesel kalkınmayı desteklemiş ve şehirleşmenin yönünü belirlemiştir. son yıllarda ulaşım yatırımlarıyla hem iç hem dış bağlantılar güçlenmiş, ulaşım sistemleri daha entegre bir yapıya kavuşmuştur.