Fiillerin Cümle İçindeki Görevi
Çekimli Fiilin Yapısındaki Unsurlar:
1. Kök ve Gövde
2. Şahıs Ekleri
3. Ek-fiil, Çekimi ve Görevleri
Filleri ve fiilden türemiş kelimeleri anlam ve yapı bakımından inceleyelim:
• Fiilde hareket, fiilin temel anlamını ifade eder.
• Fiiller taşıdıkları temel anlamlara göre türlere ayrılırlar.
• Fiilin temel anlamı harekettir. Hareketin anlam yönünden üç yönü vardır:
1. İş ve Kılış Fiilleri
2. Durum Fiilleri
3. Oluş Fiilleri
Çekimli Fiilin Yapısındaki Unsurlar:
1. Kök ve Gövde
2. Şahıs Ekleri
3. Ek-fiil, Çekimi ve Görevleri
Filleri ve fiilden türemiş kelimeleri anlam ve yapı bakımından inceleyelim:
• Fiilde hareket, fiilin temel anlamını ifade eder.
• Fiiller taşıdıkları temel anlamlara göre türlere ayrılırlar.
• Fiilin temel anlamı harekettir. Hareketin anlam yönünden üç yönü vardır:
1. İş ve Kılış Fiilleri
- Öznenin iradesiyle, bir nesne üzerinde gerçekleşen, öznenin nesneyi etkilediğini ve o nesnenin de etkilendiğini gösteren fiillerdir.
- Bu fiiller geçişlidir, yani nesne alarak kullanılırlar.
- Zaten bu bakımdan iş ve kılış bildirirler.
2. Durum Fiilleri
- Öznenin süreklilik gösteren bir durumunu anlatan fiillerdir.
- Bu fiillerin bitmeleri için başka herhangi bir fiilin başlaması gerekir.
- Durum fiillerinde özne durağan hâldedir.
- Birçoğu, öznenin iradesi dışında gerçekleşir.
- Bunlar genellikle geçişsizdir, yani çoğunlukla nesne almazlar.
3. Oluş Fiilleri
- Bunlar da bir nitelik değişikliği, yani bir durumdan başka bir duruma geçildiğini veya geçilmekte olduğunu bildirirler.
- Gerçekleşmelerinde öznenin doğrudan etkisi yoktur.
- Daha çok “kendiliğinden olma” söz konusudur.
- Geçişsizdirler.