Günümüzde daha çok yakıt olarak kullanılan alkanların ana kaynağı; petrol, kömür ve doğal gaz gibi fosil yakıtlardır.
Alkanlar genellikle ham petrolün rafinerilerde damıtılmasıyla elde edilir. Alkanlar çözücü olarak da yaygın şekilde kullanılır.
Alkanların Kimyasal Tepkimeleri
Yanma Tepkimeleri
Alkanlar yandıklarında CO₂, H₂O oluşur. Genellikle yakıt olarak kullanılan alkanların karbon sayıları artıkça yanma sonucu açığa çıkan ısı miktarı artar.
Alkanların Kimyasal Tepkimeleri
Yer Değiştirme (Sübstitüsyon) Tepkimeleri
Alkanlar ultraviyole (UV) ışınları etkisiyle ya da yüksek sıcaklıklarda halojenlerle yer değiştirme tepkimesi verir.
Bu tepkime sırasında alkanın yapısında bulunan H atomları yerine halojen atomları bağlanır.
Organik Bileşiklerde İzomerlik
Kapalı formülleri aynı, açık formüleri farklı bu bileşiklere izomer bileşikler denir. Bileşiği oluşturan atomların dizilişlerinin farklı olması nedeniyle oluşan izomerliğe yapısal izomerlik denir. Yapı izomerlerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri farklıdır.
Alkanların ilk 3 üyesi olan CH₄, C₂H₆ ve C₃H₈ bileşiklerinin izomerleri olmadığından bu bileşikler sadece bir şekilde yazılabilir.
C₄H₁₀(bütan) bileşiğinin 2 izomeri olduğundan bu bileşik iki farklı şekilde yazılabilir
Organik Bileşiklerde İzomerlik
Zincir-Dallanma İzomerliği
Aynı karbon sayılı hidrokarbonlar, düz zincirli hâlde yazılabildiği gibi dallanmış olarak da yazılabilir.
Bu şekilde oluşan izomerliğe zincir-dallanma izomerliği denir.
Zincir-Halka İzomerliği
Kapalı formülleri aynı olan organik bileşikler halkalı ya da düz zincirli yazılabilir. Bu şekilde oluşan izomerliğe zincir-halka izomerliği denir.
Karbon sayıları birbirine eşit olan siklo alkan ve alkenler birbirinin izomeridir.
Konum İzomerliği:
Aynı fonksiyonel grubun farklı karbon atomuna bağlanması ile oluşan izomerliğe konum izomerliği denir.
Organik Bileşiklerde İzomerlik
Kapalı formülleri aynı, açık formüleri farklı bileşiklere izomer bileşikler denir. Bileşiği oluşturan atomların dizilişlerinin farklı olması nedeniyle oluşan izomerliğe yapısal izomerlik denir. Yapı izomerlerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri farklıdır.
Alkanların ilk 3 üyesi olan CH₄, C₂H₆ ve C₃H₈ bileşiklerinin izomerleri olmadığından bu bileşikler sadece bir şekilde yazılabilir.
C₄H₁₀(bütan) bileşiğinin 2 izomeri olduğundan bu bileşik iki farklı şekilde yazılabilir.
Zincir-Dallanma İzomerliği
Aynı karbon sayılı hidrokarbonlar, düz zincirli hâlde yazılabildiği gibi dallanmış olarak da yazılabilir. Bu şekilde oluşan izomerliğe zincir-dallanma izomerliği denir.
Zincir-Halka İzomerliği
Kapalı formülleri aynı olan organik bileşikler halkalı ya da düz zincirli yazılabilir. Bu şekilde oluşan izomerliğe zincir-halka izomerliği denir. Karbon sayıları birbirine eşit olan siklo alkan ve alkenler birbirinin izomeridir.
Konum İzomerliği:
Aynı fonksiyonel grubun farklı karbon atomuna bağlanması ile oluşan izomerliğe konum izomerliği denir.
Alkenler (Olefinler)
Yapısında en az bir tane ikili bağ bulunduran hidro karbonlara alken (olefin), yapısında birden fazla ikili bağ bulunduran alkenlere polialken denir.
Yapısında bir tane ikili bağ bulunan alkenlerin genel formülü CnH2n şeklindedir.
Alkenler yapısında ikil bağ bulundurduğundan en az bir tane pi bağı içerir. Bu nedenle doymamış hidrokarbonlardır.
Alkenler (Olefinler)
Alkenlerin en basit üyesi, eten (etilen) olarak bilinen 2 karbonlu C2H4 bileşiğidir.
120olik bağ açısına ve düzlem üçgen geometriye sahip olduğu görülür. Etenin VSEPR gösterimi AX3 tür ve karbon atomları sp2 hibritleşmesi yapmıştır.
.
Alkanlar genellikle ham petrolün rafinerilerde damıtılmasıyla elde edilir. Alkanlar çözücü olarak da yaygın şekilde kullanılır.
Alkanların Kimyasal Tepkimeleri
Yanma Tepkimeleri
Alkanlar yandıklarında CO₂, H₂O oluşur. Genellikle yakıt olarak kullanılan alkanların karbon sayıları artıkça yanma sonucu açığa çıkan ısı miktarı artar.
Alkanların Kimyasal Tepkimeleri
Yer Değiştirme (Sübstitüsyon) Tepkimeleri
Alkanlar ultraviyole (UV) ışınları etkisiyle ya da yüksek sıcaklıklarda halojenlerle yer değiştirme tepkimesi verir.
Bu tepkime sırasında alkanın yapısında bulunan H atomları yerine halojen atomları bağlanır.
Organik Bileşiklerde İzomerlik
Kapalı formülleri aynı, açık formüleri farklı bu bileşiklere izomer bileşikler denir. Bileşiği oluşturan atomların dizilişlerinin farklı olması nedeniyle oluşan izomerliğe yapısal izomerlik denir. Yapı izomerlerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri farklıdır.
Alkanların ilk 3 üyesi olan CH₄, C₂H₆ ve C₃H₈ bileşiklerinin izomerleri olmadığından bu bileşikler sadece bir şekilde yazılabilir.
C₄H₁₀(bütan) bileşiğinin 2 izomeri olduğundan bu bileşik iki farklı şekilde yazılabilir
Organik Bileşiklerde İzomerlik
Zincir-Dallanma İzomerliği
Aynı karbon sayılı hidrokarbonlar, düz zincirli hâlde yazılabildiği gibi dallanmış olarak da yazılabilir.
Bu şekilde oluşan izomerliğe zincir-dallanma izomerliği denir.
Zincir-Halka İzomerliği
Kapalı formülleri aynı olan organik bileşikler halkalı ya da düz zincirli yazılabilir. Bu şekilde oluşan izomerliğe zincir-halka izomerliği denir.
Karbon sayıları birbirine eşit olan siklo alkan ve alkenler birbirinin izomeridir.
Konum İzomerliği:
Aynı fonksiyonel grubun farklı karbon atomuna bağlanması ile oluşan izomerliğe konum izomerliği denir.
Organik Bileşiklerde İzomerlik
Kapalı formülleri aynı, açık formüleri farklı bileşiklere izomer bileşikler denir. Bileşiği oluşturan atomların dizilişlerinin farklı olması nedeniyle oluşan izomerliğe yapısal izomerlik denir. Yapı izomerlerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri farklıdır.
Alkanların ilk 3 üyesi olan CH₄, C₂H₆ ve C₃H₈ bileşiklerinin izomerleri olmadığından bu bileşikler sadece bir şekilde yazılabilir.
C₄H₁₀(bütan) bileşiğinin 2 izomeri olduğundan bu bileşik iki farklı şekilde yazılabilir.
Zincir-Dallanma İzomerliği
Aynı karbon sayılı hidrokarbonlar, düz zincirli hâlde yazılabildiği gibi dallanmış olarak da yazılabilir. Bu şekilde oluşan izomerliğe zincir-dallanma izomerliği denir.
Zincir-Halka İzomerliği
Kapalı formülleri aynı olan organik bileşikler halkalı ya da düz zincirli yazılabilir. Bu şekilde oluşan izomerliğe zincir-halka izomerliği denir. Karbon sayıları birbirine eşit olan siklo alkan ve alkenler birbirinin izomeridir.
Konum İzomerliği:
Aynı fonksiyonel grubun farklı karbon atomuna bağlanması ile oluşan izomerliğe konum izomerliği denir.
Alkenler (Olefinler)
Yapısında en az bir tane ikili bağ bulunduran hidro karbonlara alken (olefin), yapısında birden fazla ikili bağ bulunduran alkenlere polialken denir.
Yapısında bir tane ikili bağ bulunan alkenlerin genel formülü CnH2n şeklindedir.
Alkenler yapısında ikil bağ bulundurduğundan en az bir tane pi bağı içerir. Bu nedenle doymamış hidrokarbonlardır.
Alkenler (Olefinler)
Alkenlerin en basit üyesi, eten (etilen) olarak bilinen 2 karbonlu C2H4 bileşiğidir.
120olik bağ açısına ve düzlem üçgen geometriye sahip olduğu görülür. Etenin VSEPR gösterimi AX3 tür ve karbon atomları sp2 hibritleşmesi yapmıştır.
.